Chạm khắc đá nghệ thuật của điêu khắc


Chạm khắc đá nghệ thuật là một trong những nghề con người sáng tạo ra đầu tiên trong dòng chảy văn minh nhân loại. Từ thời đồ đá cũ, đồ đá mới con người không có các công cụ lao động bằng đồng sắt như bây giờ, ngoài cây, gậy họ sử dụng đá để lao động sản xuất, săn bắt thú dữ, thuần dưỡng vật nuôi, trồng trọt. Sau đó những người phụ nữ sử dụng các viên đá có màu sắc đẹp để làm đồ trang sức... Nghề điêu khắc đá manh nha từ đây.

 

Kim tự tháp

Kim tự tháp.

 

Không chỉ ở Việt Nam mà ở tất cả các nền văn minh khác trên thế giới đều trải qua thời kì đồ đá, cho đến nay nhiều tác phẩm kiệt xuất như tranh đá, tượng đá còn sót lại thể hiện rõ điều đó. Một số công trình kiến trúc ra đời cách đây hàng nghìn năm được làm bằng đá như Kim tự tháp (Ai Cập), các lâu đài cung điện lăng tẩm ở Ấn Độ, các đền thờ ở Hi Lạp, lăng mộ ở Trung Quốc... Vẫn giữ được gần như nguyên vẹn hình hài ban đầu.

 

Đài phun nước thần Neptune

Đài phun nước thần Neptune.

 

Điểm nổi bật của các công trình tòn tại cho đến ngày nay là những khối đá, tảng đá được chạm khắc các họa tiết vô cùng cẩn thận, theo thời gian không hề mai một, bào mòn. Mỗi thời kì, mỗi chế độ xã hội khác nhau sẽ có những cách trang trí khác nhau. Sở dĩ ngày nay người ta biết được nhiều thông tin của thời xa xưa phần đa là qua timg hiểu những công trình cũ còn sót lại.

Có thể nói thời kì huy hoàng nhất của nghề chạm khắc chính là vào thời Trung cổ, các đế chế La Mã, Hi Lạp phát triển mạnh mẽ dẫn đến sự ra đời của hệ thống cung điện, lâu đài, lăng tẩm, nhà thờ sử dụng các loại đá quý, nhiều màu sắc, cứng, bền, chắc. Sở dĩ trình độ của người thợ điêu khắc đạt đến độ tinh xảo là vào thời kì này người ta đã  biết phân công lao động theo hướng chuyên môn hóa và biết đào tạo ra các đội thợ có tay nghề cao. Về sau khi đế chế lụi tàn thì nghề đá điêu khắc cũng lắng dần, nhường ngôi cho nghề điêu khắc gỗ.

Mãi sau này vào thời kì phục hưng người ta đã khôi phục lại nghề chạm khắc đá và lại phát triển rực rỡ với các công trình nổi tiếng như nhà thờ Santa Maria del Fiore, đài phun nước thần Neptune, thư viện Laurentina...

 

thành nhà hồ ở thanh hóa

Thành hà Hồ ở Thanh Hóa.

 

Còn ở Việt Nam cũng có nhiều công trình kiến trúc được làm từ đá như chùa chiền, đền miếu, thành của các triều đại vua chúa tồn tại cho đến ngày nay. Sản phẩm chủ yếu là từ cơ sở điêu khắc đá Ninh Bình cái nôi của nghề và một số tỉnh lân cận như Thanh Hóa, Nghệ An.


Đối tác